In den Bronstighen Mangoest. Harde mangoest actie sedert 2005.

EenVandaag besteedde gisteravond aandacht aan een nieuwe Nederlandse documentaire over professionele gamers. In ‘Beyond the Game’ volgt Joost de Putter een Nederlandse en een Chinese pro-gamer in de aanloop naar een groot WarCraft III-toernooi. Zowel de documentairemaker als zijn Nederlandse onderwerp verschenen voor de camera van het actualiteitenprogramma, maar geen van beide kregen ze de kans om hun verhaal gestructureerd te doen. Het item voor EenVandaag gaat immers over computerspelletjes – en, zo eist de conventie, dergelijke items moeten er vooral ook uitzien als een computerspelletje. Of meer specifiek, zoals een journalist zonder enige affiniteit met games denkt dat een computerspelletje eruit ziet.

Het resultaat is een item van een klein kwartier dat stilistisch geen moment afwijkt van andere game-gerelateerde reportages uit de afgelopen tien jaar. Van Carmageddon tot Counterstrike en van San Andreas tot Spore, het is altijd hetzelfde liedje: Schokkerige, snelle beeldmontage, een constante wisseling van scherm naar speler en het geluid van snelle toetsaanslagen dat alomtegenwoordig is. De gefilmde omgeving is negen van de tien keer donker en de beelden van de games zijn gefilmd vanaf een computer- of televisiescherm. Het gevolg is een vervreemdend effect waarbij alle kleuren onecht, alle geluiden onwerkelijk, en alle mensen onnatuurlijk lijken.

Games en gamecultuur moeten in actualiteitenrubrieken kennelijk altijd vanuit een achterstandspositie benaderd worden. Alsof het spelen van computerspellen iets bizars is en iets ongezonds. Het meest frustrerend zijn daarbij nog de reportages die de indruk wekken dat beeld te doorbreken, maar dat vervolgens niet doen. Het item van EenVandaag past precies in die onproductieve traditie. Geldende (media)conventies worden aangestipt maar niet doorbroken, en hoewel er een soort vertedering moet klinken uit de woorden van de documentairemaker, blijkt dat ook hij gamen toch voornamelijk als curiosum ziet.

Dat blijkt onder meer uit zijn pogingen om het gamersbestaan relateerbaar te maken voor een breed publiek. Een korte registratie van het taalgebruik van de gamer, doorspekt met jargon in de vorm van de namen van gebouwen en eenheden uit WarCraft III, vergelijkt hij met ‘de prins die na een veldslag komt vertellen aan zijn jonkvrouw hoe de slag is verlopen’.

Schrijnend. Hoewel die daar specifiek op gericht lijkt te zijn, doet de vergelijking van De Putter weinig voor het verklaren of duidbaar maken van gamergesprekken. Met zo’n analogie wordt het gesprek vooral in het gebied van het wereldvreemde en het schattige gehouden; terloops wekken documentairemaker en verslaggever namelijk de suggestie dat de gamer veronderstelt zo’n situatie na te bootsen, en niets is natuurlijk minder waar.

We zouden verder komen door een parallel te trekken tussen gesprekken over het spelverloop na een potje WarCraft en de nabeschouwing bij het voetballen. Daar wordt immers het verloop van het spel geanalyseerd, en noemt men de spelvoorwerpen en -onderdelen bij de naam: precies wat er gebeurt bij de nabeschouwing van een potje WarCraft. De diepe inburgering van voetbalterminologie maakt haar weliswaar minder vreemd, maar niet minder specialistisch dan die van een game. Als we in dat licht nu eens frags zouden vergelijken met goals, of een toernooi met een campaign, waren we al een heel eind verder met het verduidelijken van wat gamers drijft.

Reportages en documentaires waarin de zogenaamd wereldvreemde aanhangers van het vermeende randfenomeen gamen worden geportretteerd, dragen voor mij enkel bij aan het sociale isolement van de verantwoordelijke reporters en documentairemakers. Die tonen niet alleen keer op keer aan hun onderwerp niet te begrijpen, maar leggen bovendien nauwelijks bereidheid aan de dag om daar verandering in te brengen. Ik ben benieuwd of Jos de Putter in zijn documentaire die gapende valkuilen heeft weten te vermijden waar de verslaggevers van EenVandaag op de automatische piloot zijn ingeduveld. Een journalist die zijn preconcepties over games en gamers aan een praktijktoets onderwerpt, zou voor de verandering eens welkom zijn.

Dit bericht is geplaatst op 25 november 2008 om 23:34 door thomas en is gearchiveerd onder tankdenk. Je kan de reacties hierop volgen via de RSS 2.0 feed. Je kan een reactie achterlaten, of een trackback vanaf je eigen website.